شنبه ٢٧ آبان ١٣٩٦ sirlik
 
صفحه اصلی|ایران|اسلام|زبان و ادبيات فارسی|سوالات متداول|تماس با ما|پيوندها|نقشه سايت
عنوان
ایران
دانشگاه آموزگاری تاجیکستان
ورود
نام کاربری :   
کلمه عبور :   
[عضویت]
اشتراک خبرنامه
نام :   
ایمیل :   

اوضاع اقتصادي

تاجيكستان در ميان 15 جمهوري سابق شوروي كمترين درآمد سرانه را دارد. پنبه مهمترين محصول تاجيكستان است . منابع معدني متنوع، ولي از نظر كميت محدود شامل: نقره، طلا، اورانيوم و تنگستن مي باشد. از نظر صنايع مي توان به كارخانه آلومينيوم، تاسيسات نيروگاه آبي و كارخانه هاي كوچك كه اغلب در زمينه صنايع سبك و فرآورده هاي غذايي فعاليت دارند، اشاره نمود. اقتصاد تاجيكستان بشدت طي 6 سال جنگ داخلي(1997-1992) و از دست دادن يارانه هاي مسكو و بازارهاي توليدات خود ضعيف شده بود و 85 درصد مردم تاجيكستان به زير خط فقر كشاند. اين كشور بسياري نيازهاي اساسي خود را از طريق كمكهاي بشر دوستانه بين المللي تامين مي كند.

شاخص هاي اقتصاد كلان تاجيكستان

عناوين شاخص ها

سال 1991

سال 2000

سال 2004

سال 2005

مقايسه بين سال 1991 تا 2005

توليد ناخالص ملي، به ميليون ساماني

8/10712

7/1806

5/6157

1/7201

3/61

توليد صنايع، به ميليارد ساماني

6/6001

1374

0/3964

5/114/4

6/71

محصولات كشاورزي، به ميليارد ساماني

0/2590

2/693

9/2259

9/773/2

7/89

حمل نقل كالا و فراورده ها، به ميليون تن

1/303

7/18

0/42

5/40

9/13

حمل و نقل مسافري، ميليون نفر

4/510

0/135

1/361

9/386

0/71

سرمايه گذاري به ميليون ساماني

9/2218

6/108

8/583

3/617

x

بكار انداختن سرمايه هاي اصلي، به ميليون ساماني

0/1222

6/81

8/253

2/296

x

حجم معاملات جزء در كليه رمينه هاي تجاري، به ميليارد ساماني

0/9866

2/558

5/1856

0/203/2

6/20

ارائه خدمات غير رايگان به مردم، به ميليارد ساماني

2/3119

9/188

4/1135

8/444/1

5/42

حجم مبادلات بازرگاني، به ميليارد دلار

x

3/1459

1/2290

5/238/2

x

صادرات، به ميليون دلار

x

3/784

9/914

7/908

x

واردات به ميليارد دلار

x

0/675

2/1375

8/329/1

X

تراز تجاري به ميليون دلار

×

3/109 مثبت

7/481 منفي

1/421 منفي

حقوق پايه، به ساماني

370

57/15

60/57

84/85

X

دريافتي، به ساماني

5/89

2/108

7/126

3/138

x

تعداد افراد بيكار به هزار نفر (در پايان هر سال)

x

0/43

4/40

5/44

x

كاهش ارزش پول در بخش مصرف (در دسامبر هر سال )

x

6/60

7/5

1/7

X

نرخ ارز (مارس 2006) به ساماني

23/3


پول ملي: ساماني (100 درهم برابر يك ساماني ) كه از پاييز 1379ه.ش به جريان افتاد ). تا سال 1995 روبل روسي در اين كشور رايج بود و در سال 2000 پول ملي به نام ساماني به گردش درآمد.

درآمد سرانه: در سال 2004 مبلغ 309 دلار و در سال 2003 حدود 236 دلار بوده است.

نرخ تورم: در سال 2005 به 5/7% و درسال جاري (2006) 7% پيش بيني شده است.

سهم بخش هاي اقتصادي در توليد ناخالص داخلي :

بخش كشاورزي 8/19% - بخش صنعت 1/18% - بخش خدمات 2/62 % (2004)

تجارت خارجي : در سال 2005 حجم مبادلات تاجيكستان با كشورهاي مشترك المنافع 042/1 ميليارد دلار و باساير كشورها 1965/1 ميليارد بوده است . مبادلات با روسيه 2631/339 ، با ازبكستان 328/219 ، با قزاقستان 9933/187 ، با لهستان 3964/425، با تركيه 255/165 و باچين 0679/98 ميليون دلار بوده است.

شركاي صادراتي: از مجموع صادرات تاجيكستان، سهم طرفهاي صادراتي اين كشور بشرح زير است: هلند 4/25 درصد، تركيه 4/24 درصد، لاتويا 9/9 درصد، سوئيس 7/9 درصد، ازبكستان 5/8 درصد، روسيه 6/6 درصد، ايران 4/6 درصد و… (2003).

شركاي وارداتي: عمده واردات تاجيكستان از كشورهاي زير است كه سهم هريك نيز نشان داده شده است: روسيه 2/20 درصد، ازبكستان1/15 درصد، قزاقستان 9/10 درصد، آذربايجان 7 درصد، اكراين 7 درصد،روماني4/4 درصد،تركيه 3/3 درصد، چين و برزيل هريك3 درصد، ايران 7/2 درصد، و... (2003)

آمار فوق گوياي اين است كه اكثر واردات تاجيكستان از كشورهاي مشترك المنافع انجام گرفته و به بيان ارقام، 65 درصد واردات تاجيكستان از اين كشورهاست. درحاليكه بخش عمده صادرات تاجيكستان به كشورهاي غيرمشترك المنافع بوده است.

بودجه: بودجه پيش بيني شده دولت براي سال 2005 در بخش درآمد بودجه حدود 399ميليون دلار (1ميليارد و 256 ميليون ساماني) مي باشد كه در مقايسه با بودجه سال 2004، 1/37 % بيشتر است. هزينه بودجه سال 2005 نيز حدود 410 ميليون دلار (1ميليارد و 291 ميليون ساماني) پيش بيني شده كه حدود 11 ميليون دلار كسري بودجه را نشان مي دهد. بودجه دولت براي سال 2004 در بخش درآمد 306 ميليون دلار و در بخش هزينه 314 ميليون دلار و كسر بودجه معادل 8 ميليون دلار بوده است. بودجه پيش بيني شده براي سال 2006: درآمد بودجه 1 ميليارد 484 ميليون ساماني برآورد شده كه بيش از 40 ميليون ساماني كسري بودجه دارند كه اميدوارند از محل كمك ها و وامهاي خارجي تامين گردد.

كمك و اعتبار:‌ در اجلاس گروه مشورتي ( مي 2003) در تاجيكستان، كشورهاي كمك كننده تعهد نمودند 900 ميليون دلار ظرف مدت سه سال به اين كشور كمك نمايند. از مبلغ فوق 200 ميليون دلار كمك بشردوستانه، 400 ميليون دلار كمك توسعه اي (بلاعوض) و 300 ميليون دلار در قالب اعطاي اعتبار امتيازي (concessional) مي باشد. در سال 2003 تاجيكستان از 40 كشور به ارزش 1/119 ميليون دلار كمك بشر دوستانه دريافت كرده است. 6/50 درصد از اين كمك ها توسط امريكا ارائه شده است. نمایندگی سازمان ملل متحد در تاجیکستان از کشورهای کمک کننده خواسته است تا برای پشتبانی از توسعه پایدار این کشور در سال 2006 مبلغ بالغ بر 51 میلیون و 200 هزار دلار کمک مالی کنند.

به گفته نماینده سازمان ملل در تاجیکستان این مبلغ برای اجرای 56 طرح در زمینه کاهش میزان فقر در مناطق مختلف این کشور هزینه خواهد شد. این در حالی است که نهادهای وابسته به سازمان ملل متحد در سال گذشته میلادی مبلغ بالغ بر 57 میلیون دلار برای توسعه اقتصاد تاجیکستان از کشورهای کمک کننده درخواست کرده بودند كه از سوی این کشورها نیز 87 در صد مبلغ یادشده تخصیص یافته است.

ضمنا کمیسیون اروپا تصمیم گرفته است میزان کمکهای خود به تاجیکستان را افزایش بدهد. ولی همزمان تأکید شده است که این امر تنها در صورت استفاده مؤثر از کمکهای این سازمان در سال گذشته عملي خواهد شد. در سال گذشته این سازمان مبلغ 18 میلیون یورو به تاجيكستان کمک کرد که تقریبا 50 در صد کلیه کمکهای این سازمان به کشورهای آسیای میانه می باشد.

سرمايه گذاري: در سال 2005 مبلغ 259200/24 دلار سرمايه گذاري مستقيم توسط سرمايه گذاران خارجي در تاجيكستان صورت گرفته است. بر اساس مركز هماهنگ سازي روابط خارجي رياست جمهوري تاجيكستان در سال 2006 به منظور اجراي 6 طرح سرمايه گذاري به مبلغ 80 ميليون دلار در بخش هاي كشاورزي، بهداشتي، آموزش و پرورش و غيره پيشنهاد شده است. تاكنون بانك جهاني، بانك آسيايي و بانك رشد اسلامي آمادگي خود را جهت اقدام در اين زمينه اعلام داشته اند.

ارتش ملي: ارتش ملي تاجيكستان جوان است كه در سال 1994 توسط حزب كمونيست و حزب خلق دمكراتيك و با كمك روسها و همچنين با گردآوري نظاميان پايه گذاري و در سال 1995 رسما شكل گرفت ولي سازماندهي واقعي آن در سال 1997 صورت پذيرفت.

نيروهاي مسلح: شامل نيروي زميني، نيروي هوايي و پدافند هوايي، گارد رياست جمهوري، نيروي مرزباني، نيروهاي امنيتي، نيروهاي وزارت امور اضطراري و نيروهاي انتظامي وزارت كشور. نيروي هوايي ارتش تاكنون سازماندهي نشده ولي انجام آن در دستور كار سال 2006 ميباشد. اين واحد قرار است داراي 6 فروند سوخو 25، 12 بالگرد مختلف روسي، 10 هواپيماي آموزشي روسي و حدود 100 نفر كادر است. در نيروي زميني 8 تيپ با استعداد متفاوت از 1200 نفر تا 2700 نفر سازماندهي شده اند.

كميته مرزباني از سال 2002 تا 2004 شكل گيري شده كه در 2005 با واگذاري كل مرزهاي تاجيكستان به نيروهاي كميته مرزباني و تغيير فرمانده آن سازمان كميته مرزباني ارتقاء و به كميته دولتي كل مرزهاي تاجيكستان تغيير نام يافت.

مروري بر جنگ داخلي تاجيكستان: پس از اعلام استقلال در 9 سپتامبر 1991 به علت تقابل نيروهاي ملي و اسلامي با حاكميت رسمي و پس از يك دوره درگيري هاي خونين، سرانجام دولت مصالحه ملي شكل گرفت. اين درگيريها پس از انتخاب امامعلي رحمانف (در جلسه شوراي عالي و در نوامبر 1992) همچنان ادامه يافت.

مذاكرات صلح: در 1993 با تلاش ج.ا.ا و روسيه روند مذاكرات آغاز شد. در 17 سپتامبر 1994 در تهران اولين قرارداد آتش بس موقت امضاء شد كه سرانجام پس از هشت دور مذاكره در 27 ژوئن 1997به امضاء قرارداد صلح بين امامعلي رحمانف و سيد عبدالله نوري منتهي گرديد. اين جنگ بيش از 50 هزار كشته و مفقود و يك ميليون مهاجر در پي داشت.

بدهي ها:

الف: بدهي هاي دولت: بدهي هاي دولت به سازمانهي دولتي در سال 2005 32ميليون ساماني (10ميليون دلار) افزايش داشته و در حال حاضر (اوايل 2006) بدهي دولت 160 ميليون ساماني (50 ميليون دلار) برآورد مي شود.

بدهي هاي خارجي: طبق اعلام منابع تاجيكستاني،‌ اين كشور در ژانويه 2006 94/894 ميليون دلار بدهي خارجي داشته است.

بستانكاران عمده: روسيه، ازبكستان، بانك جهاني، بانك توسعه آسيايي، بانك توسعه اسلامي و صندوق بين المللي پول.

لازم به تذكر اينكه صندوق بين المللي پول در پايان سال 2005 ميلادي 99 ميليون بدهي تاجيكستان را بخشيد.

نيروي كار: 3 ميليون و 187 هزار نفر (آمار 2000). گفته مي شود بين 500 تا 700 هزار نفر از اتباع تاجيكي در كشورهاي مشترك المنافع بويژه روسيه و قزاقستان به انجام كارهاي ساده مشغولند.

صادرات عمده: آلومينيوم، برق، پنبه، نخ پنبه، ميوه، روغن گياهي، منسوجات

آلومينيوم: حدود 65 درصد از صادرات تاجيكستان در سال 2005م آلومينيم بود. توليدات كارخانه مذكور در سال 2005 حدود 380 هزار تن آلومينيوم به ارزش يك ميليارد و 711 ميليون ساماني بوده است. لازم بياد آوري است كه بيش از 40 درصد مجموع حجم توليدات صنايع تاجيكستان آلومينيوم است. موضوع بازسازي و توسعه اين كارخانه در دستور كار دولت قرار گرفته و قرار است اين كار توسط شركت ”روس آل“ روسيه دو كارگاه جديد به كارخانه آلومينيوم سازي اضافه شود كه پس از آن حجم توليد سالانه فراورده اين كارخانه به 700 هزار تن خواهد رسيد. درنظر است براي احداث اين دو كارگاه جديد مبلغ 160 ميليون دلار مصرف گردد و آن در سال 2008 ميلادي مورد بهره برداري قرار بگيرد.

پنبه: در سال 2003، 334 هزار تن و در سال 2004 ميلادي 553 هزار تن پنبه در كشور توليد شد در حاليكه پيش بيني كرده بودند در سال 2003 توليد اين محصول به 365 هزارتن برسد. در سال 2005 پيش بيني شده بود كه 610 هزار تن پنبه برداشت شود ولي در 21 مهر 84 (13 اكتبر) و در ديدار امامعلي رحمانف و مقامات وزارت كشاورزي با وي آمار محصولات فوق در اين سال را 312هزار و پانصد تن اعلام شد كه در مقايسه با مدت مشابه سال گذشته 23% كاهش توليد داشتند كه اعتراض رئيس جمهور را در پي داشت.

در حال حاضر( 2006 )كارخانجات صنايع نساجي تاجيكستان ظرفيت كاركرد 73000 تن نخ پنبه را دارا است كه در مقايسه با سال هاي گذشته رشد داشته و بر اساس اظهارات وزير اقتصاد و بازرگاني تاجيكستان تا سال 2007 كارخانجات نساجي تاجيكستان 50% نخ پنبه توليدي را به پارچه تبديل خواهند كرد.

واردات عمده: برق، گاز، اكسيد آلومينيوم، محصولات نفتي، اكسيد آلومينيوم، ماشين آلات صنعتي، دارو، مواد غذايي

قابل ذكراست كه اين كشور در فصل بهار و تابستان مازاد توليد برق دارد كه آن را به كشورهاي همسايه بويژه ازبكستان صادر مي كند و در مقابل در فصل پائيز و زمستان كه از توليد برق نيروگاههاي برقي – آبي اين كشور به علت كاهش ميزان آب، كاسته مي گردد برق وارد مي نمايد.

ميزان توليد برق: 17 ميليارد كيلو وات ساعت (در سال2005 و بر اساس اظهارات وزير انرژي تاجيكستان در ملاقات با سفير در 12/11/84).

توليد برق از نظر منبع : سوخت فسيلي 2 درصد؛ آبي ـ برقي ‌98 درصد و هسته اي صفر درصد

واردات برق: 359/4 ميليارد كيلو وات ساعت

صادرات برق: 974/3 ميليارد كيلو وات ساعت

گاز: گاز از اقلام وارداتي به تاجيكستان است. هرساله 500 ميليون متر مكعب گاز از ازبكستان و با نرخ 55 دلار براي هر متر مكعب به تاجيكستان وارد ميشود.

نفت: تاجيكستان داراي 400 ميليون تن نفت ذخاير نفت و يك تريليون و 300 ميليون متر مكعب ذخاير گاز است كه در عمق 7-6 كيلومتري زمين قرار گرفته است لذا استخراج آن از ديد كارشناسان توجيه اقتصادي ندارد. بناچار سوخت از اقلام وارداتي به اين كشور است.

صنايع: آلومينيوم ، سرب، روي، مواد شيمايي، كود شيميايي، سيمان، روغن گياهي، ماشين برش فلزات، يخچال و فريزر

محصولات كشاورزي: پنبه، حبوبات، ميوه، انگور، روغن گياهي، منسوجات

مخابرات: بطور كلي سيستم مخابراتي قديمي مي باشد و بخوبي نگهداري نمي شود. اكثر شهرها به شبكه ملي متصل نيستند. با ورود شركت هاي مخابراتي دولتي و غير دولتي تاجيكستان و كشورهاي ديگر مانند ايران، چين، تركيه، روسيه و ..... به صحنه مخابرات تحولات چشمگيري در اين خصوص بوجود خواهد آمد.

تعداد شماره تلفن ثابت: بيش از 450000 (آمار سال 2005)

تعداد شماره تلفن همراه: بيش از 200000 ( آمار سال 2005)

حمل ونقل:

طول خطوط آهن: 482 كيلومتر. ضمنا مقامات راه آهن تاجيكستان قصد توسعه خطوط راه آهن از شهر قرغان تپه به پنج پايان (مرز تاجيكستان و افغانستان در شمال ولايت قندوز) كه هزينه آن 55 ميليون دلار برآورد شده با سرمايه گذاري طرف هاي خارجي اجرا كنند.

طول شبكه راهها: 29900 كيلومتر مشتمل بر 21400 كيلومتر راه آسفالته و شوسه و 8500 كيلومتر راههاي صعب العبور كوهستاني كه به هنگام ريزش باران و برف امكان استفاده از آنها با مشكلات خاصي مواجه مي گردد. برنامه توسعه ، احيا و بازسازي راهها با همكاري و سرمايه گذاري ديگران در

فرودگاهها: اين جمهوري 53 فرودگاه دارد كه 2 فرودگاه داراي باند مناسب براي فرود هواپيما ي مسافري مي باشد.

خط لوله گاز: 400 كيلومتر

جستجو
جستجوی پیشرفته جستجوی وب
تازه ها
تعیین جهت قبله- قبله نما

پایگاه اطلاع رسانی مقام معظم رهبری

كتابخانه ديجيتال سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي

حرم مطهر

وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي

مجمع جهاني تقريب مذاهب اسلامي

پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي

فرهنگستان زبان و ادب فارسي

پژوهشگاه

بنیاد سعدی

انجمن

رودکی

سفارت

مرکز منطقه ایی اطلاع رسانی علوم وفناوری

پایگاه استنادی علوم جهان اسلام
نظرسنجی
نظرسنجي غير فعال مي باشد
آمار بازدیدکنندگان
بازدید این صفحه: 2734
بازدید امروز : 131
بازدید این صفحه : 935240
بازدیدکنندگان آنلاين : 7
زمان بازدید : 2.2656

صفحه اصلی|ایران|اسلام|زبان و ادبيات فارسی|سوالات متداول|تماس با ما|پيوندها|نقشه سايت